Als er ketonen aanwezig zijn in de urine wordt dit ketonurie ¹ genoemdt. Dit houdt in dat je lichaam overgaat op verbranding van vetten voor energie in plaats van glucose (koolhydraten) te gebruiken. Dit is het doel van een keto dieet en staat ook wel bekend als ketose. Je komt dus in ketose door minder koolhydraten te consumeren, waardoor je lichaam overgaat op vetverbranding.
Hoe komen ketonen in urine?
Als je keto gaat dan eet je weinig koolhydraten en suikers en veel vetten. Wat er gebeurt is dat je lichaam geen glucose heeft om te gebruiken als energie. Je lichaam gaat op zoek naar een vervangende bron van energie: vetten. Bij het omzetten van vetten naar energie komen ketonen vrij. Deze worden door je lichaam uitgescheiden en komen dus in je urine terecht. Ketonen in je urine is een indicator dat je in ketose bent.
Zwanger en ketonen in urine
Zwangere vrouwen krijgen vaak ook last van ketonen in urine. Zeker in de eerste maanden van de zwangerschap als ze veel ochtendmisselijkheid hebben en veel braken. Hierdoor kunnen ze weinig voedingsstoffen opnemen en is het mogelijk om in ketose te raken. Zo komen er ook ketonen in de urine. Ketonen zijn zelf niet gevaarlijk, maar ketose kan tijdens een zwangerschap wel gevaarlijk zijn. Zeker als je er niet bewust van ben. Zwangere vrouwen lopen, net als diabeten (voornamelijk type 1), meer risico op ketoacidose. Ketoacidose is in tegenstelling tot ketose zeer gevaarlijk. Gebruik regelmatig een keto test om op de hoogte te blijven. Heb je symptomen zoals overmatig braken en urineren of een droge mond? Raadpleeg direct een arts of een verloskundige voor advies.
Zelf ketonen meten in urine
Je kunt zelf ketonen meten in je urine met een keto stick. Dit is een simpele keto teststrip die je kunt kopen bij de meeste drogisten. Er zijn ook andere methodes om ketonen te meten, zoals met een bloedketonmeter of een ademmeter. Zelf ketonen meten in urine is wel de makkelijkste methode, maar is ook niet het meest accuraat.
Bronnen:
- Diabetes.co.uk. (2020, 27 januari). Ketonuria van https://www.diabetes.co.uk/diabetes-complications/ketonuria.html
Veelgestelde vragen over ketonen in de urine
Wat betekent het als je ketonen in je urine hebt?
Ketonen in je urine betekenen dat je lichaam vetten afbreekt als energiebron. Dit kan komen door een keto dieet, vasten, intensief sporten of onvoldoende koolhydraten eten. Bij gezonde mensen die bewust koolhydraatarm eten is dit een normaal en gewenst teken. Bij mensen met diabetes kan het echter wijzen op een insulinetekort en het begin van ketoacidose, wat direct medische aandacht vereist.
Zijn ketonen in de urine gevaarlijk?
Voor gezonde mensen die een keto dieet volgen zijn ketonen in de urine niet gevaarlijk. Het is een teken dat je lichaam vetten verbrandt, precies wat je wilt bereiken. Bij mensen met type 1 of type 2 diabetes kunnen hoge ketonen in de urine echter een waarschuwingssignaal zijn voor ketoacidose. Ook bij zwangere vrouwen, mensen met eetstoornissen of bij langdurig braken en diarree is het verstandig om een arts te raadplegen bij ketonen in de urine.
Hoe test je ketonen in de urine?
Gebruik een urine teststrip (verkrijgbaar bij de apotheek of online). Houd de strip kort in je urinestroom of dompel deze in een opvangbekertje. Wacht het aantal seconden dat op de verpakking staat (meestal 15-60 seconden) en vergelijk de kleur met de bijgeleverde kleurenschaal. De test is eenvoudig, pijnloos en geeft binnen een minuut resultaat. Bewaar de strips altijd in de originele verpakking, droog en uit direct zonlicht.
Waarom verdwijnen ketonen uit de urine na een paar weken keto?
Na enkele weken op het keto dieet wordt je lichaam efficienter in het verbranden van ketonen. In het begin scheidt je lichaam overtollige ketonen (acetoacetaat) uit via de urine. Naarmate je meer keto-aangepast raakt, verbrandt je lichaam vrijwel alle geproduceerde ketonen als brandstof en blijft er minder over om uit te scheiden. Dit betekent niet dat je uit ketose bent. Een bloedketonen meter zal nog steeds verhoogde BHB-waarden laten zien.
Wat is een normaal ketonniveau in de urine?
Bij mensen die geen keto dieet volgen zijn ketonen in de urine normaal afwezig of zeer laag (negatief tot spoor). Bij een keto dieet is een matige tot sterke positieve uitslag normaal en gewenst, wat overeenkomt met 1,5-8,0 mmol/L op de teststrip. Zeer donkerpaarse resultaten (boven 8,0 mmol/L) kunnen wijzen op uitdroging. Zorg in dat geval dat je genoeg drinkt. Bij mensen met diabetes zijn ketonen boven 3,0 mmol/L reden om contact op te nemen met een arts.
